Meld je aan voor de nieuwsbrief!

Ervaringen met de Proeftuin Robotica: het verhaal van MijnRobots

De personal health coach van de toekomst heeft geen sixpack, maar wel een platte buik. Met zijn vriendelijke uitstraling verwarmt robot Pepper je hart én geeft hij beweeg- en voedingsadvies. Roel Boumans van MijnRobots werkte in de Proeftuin Robotica aan de doorontwikkeling van Pepper, en kwam al vroeg tot een verrassende conclusie. “Ons eerste idee voor interactie met Pepper sloeg helemaal niet aan bij de doelgroep”, vertelt hij. “Daarom is het zo belangrijk om vroeg te beginnen met testen: dan kun je meteen bijsturen en je product verbeteren. Als je achter je bureau blijft werken tot het in jouw ogen perfect is, maak je mogelijk iets waar niemand blij van wordt.”

Pepper ziet eruit als een échte robot. Een vriendelijk figuurtje van een meter twintig hoog, met de contouren van een mens in een ‘plastic’ jasje. Op zijn buik heeft Pepper een tablet, waarmee hij plaatjes, filmpjes en instructies kan laten zien. Vóór de proeftuin zag Roel vooral een rol voor Pepper in de ziekenhuiszorg. Een soort digitale verpleger die controleert hoe het met patiënten gaat. Toen de Proeftuin Robotica van Academy Het Dorp voorbijkwam, was dat dan ook de insteek voor de testtrajecten. Alleen nu voor cliënten in de langdurende zorg. “Daarvoor wilden we eerst testen of deze nieuwe doelgroep interactie kon hebben met Pepper. Mensen met een beperking hebben soms een andere manier van praten en zijn soms laaggeletterd. We wilden dus eerst kijken of Pepper en zij elkaar konden begrijpen.”

Helemaal niet over nagedacht

Pepper ging een paar dagen op bezoek bij een kleinschalige woonvorm van zorgorganisatie Siza, om gesprekken te voeren met de bewoners. Terwijl Roel en zijn team zich tijdens de tests op de technische mogelijkheden van de interactie richtten, kwam iets anders aan het licht. Roel: “We kregen terug dat het praten met de robot geen probleem was, dat ging prima. Maar cliënten lieten weten dat ze de inhoud van de gesprekken niet interessant vonden. Misschien gek, maar daar hadden we nog helemaal niet over nagedacht! We leerden tijdens die eerste testfase dus twee dingen. Namelijk dat Pepper zeker kan worden ingezet in de langdurende zorg, maar dat het wel op een andere manier moet.”

Op zoek naar andere toepassingen

In gesprek met de begeleiding ontstond het idee dat Pepper mensen misschien beter kon ondersteunen bij activiteiten. Aankleden bijvoorbeeld. “Een cliënt had wat moeite met opstaan en de volgorde van het aantrekken van zijn kledingstukken. We programmeerden Pepper zo dat hij de juiste volgorde liet zien op zijn tablet”, vertelt Roel. Een andere toepassing bleek ondersteuning bij fysiotherapie. Veel mensen moeten dagelijks wat oefeningen doen van de fysiotherapeut, en Pepper kan deze laten zien en tegelijkertijd zelfs meedoen. Roel: “We vroegen fysiotherapeuten welke oefeningen zij geschikt vonden om met Pepper uit te voeren, en bekeken vervolgens hoe we dat mogelijk konden maken. Die toepassing zijn we op grotere schaal gaan testen, al ging dat iets anders dan verwacht.”

Even improviseren

Zoals alle deelnemers aan de proeftuin, kreeg ook Roel te maken met de gevolgen van de pandemie. Precies toen hij wilden starten met het testen van de fysiotherapiefunctie, ging alles op slot. “Net als heel Nederland, ontdekte ook Pepper noodgedwongen het videobellen”, lacht hij. “We lieten de robot via YouTube en Microsoft Teams de oefeningen uitvoeren, en cliënten konden vanuit huis meedoen. We hadden vier verschillende manieren ontwikkeld waarop Pepper de oefeningen liet zien, en we wilden weten wat het prettigst werkte. Natuurlijk was het niet ideaal via internet, maar we zijn wel precies te weten gekomen wat we wilden. En misschien hebben we nog wel meer mensen kunnen testen dan fysiek: dertig proefpersonen hebben in hun eigen omgeving ervaren hoe fysiotherapie met Pepper werkt.”

Werken in een team

Bij alle testfasen kreeg Roel ondersteuning van zorgstudenten van de Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN). “Dat was een heel waardevol onderdeel van de proeftuin”, vertelt hij. “Natuurlijk fijn dat zij een groot deel van het werk uit handen namen, maar het was vooral fijn dat zij zo actief meedachten. Ze hadden goede ideeën over zaken die we konden onderzoeken, uiteraard binnen de kaders die we al hadden geschetst. En ze kwamen met creatieve oplossingen voor de uitvoering. Hun toevoeging aan het team bood echt meerwaarde. Ook de feedback van het personeel op de zorglocaties was heel belangrijk. Uiteindelijk ontwerpen we het product om hun werk lichter te maken. Als de inzet van Pepper zou betekenen dat zij er juist nog meer taken bij krijgen, dan verdwijnt hij in de kast.”

Nog maar het begin

Fysiotherapie is slechts één van de vele taken die Pepper in de toekomst gaat uitvoeren. Roel en zijn team verkennen nu de mogelijkheden om Pepper voedingsadvies te laten geven aan laaggeletterden. “Ook al willen we de dialoog technisch gezien verder verbeteren, uit de eerste test weten we al dat er een gesprek mogelijk is tussen de doelgroep en Pepper. Omdat veel informatie over gezonde voeding voor hen moeilijk te begrijpen is, willen we Pepper die informatie laten geven met beeld en in gespreksvorm. Uiteindelijk zie ik Pepper voor me als een soort gezondheidscoach die mensen op dagelijkse basis kan ondersteunen. We zijn dus nog lang niet klaar met testen en doorontwikkelen: er is nog zo veel te ontdekken!”

  • In de Proeftuin Robotica kunnen bedrijven samen met cliënten en zorgprofessionals robotica-oplossingen toetsen in een realistische zorg- of woonomgeving. Dit kan in verschillende stadia van de ontwikkeling plaatsvinden. De laagdrempelige manier van testen met de eindgebruiker en de inzichten die dit oplevert, zorgen ervoor dat de robotica beter bij de behoeften van de eindgebruiker passen. Proeftuin Robotica is mede mogelijk gemaakt door subsidieverstrekker OP Oost en het programma valt onder het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO).

De Proeftuin Robotica wordt mede mogelijk gemaakt door: