Slimme continentiezorg: nieuwe publicaties over effect en implementatie

Waarom?
Slim incontinentiemateriaal maakt gebruik van sensoren om aan te geven wanneer verschoning nodig is. Veel mensen met ernstige meervoudige beperkingen (EMB) gebruiken incontinentiemateriaal, maar kunnen vaak zelf niet aangeven wanneer verschoning nodig is. Hierdoor werkt men meestal met vaste verschoonrondes, wat kan leiden tot onnodige verschoningen of juist te late vervanging. Dit vergroot de kans op lekkages, huidproblemen en extra werk, zoals het verschonen van kleding en beddengoed. En bij onnodige verschoningen worden de mensen onnodig gestoord in hun dagelijkse bezigheden, wat invloed kan hebben op hun kwaliteit van leven. Door het inzetten van de technologie kan de continentiezorg nauwkeurig op de persoon worden afgestemd, en kunnen zowel lekkages als onnodige verschoningen worden voorkomen.

Hoe zag het onderzoek eruit?
We hebben het effect van slimme continentiezorg onderzocht bij 156 mensen met EMB in zes gehandicaptenzorgorganisaties in Nederland. We vergeleken een groep waar de slimme inco werd geïmplementeerd met een controlegroep die later pas de slimme inco ging gebruiken. Dat deden we steeds in twee organisaties tegelijk, waardoor we de geleerde lessen over de implementatie konden meenemen naar de volgende organisaties. Dit is internationaal de eerste grote gecontroleerde studie naar het effect van slim incontinentiemateriaal in de gehandicaptenzorg.

Wat zijn de resultaten
De vraag “is slimme continentiezorg effectief” is niet met een simpel ja of nee te beantwoorden. De resultaten laten een gemengd beeld zien. We vonden dat slimme continentiezorg leidde tot een grotere afname van het aantal verschoningen vergeleken met de afname in de controlegroep. Dit is in lijn met onze verwachting. Echter, het gebruik van de slimme inco bleek niet effectief voor het verminderen van het aantal lekkages. Dat beide groepen een vermindering in het aantal verschoningen lieten zien, benadrukt dat aandacht voor continentiezorg belangrijk is, ook los van de technologie. Wil je precies weten wat de resultaten zijn, lees dan het artikel onderaan deze pagina.

Een stappenplan voor implementatie
De gehandicaptenzorgorganisaties in onze studie besteedden veel aandacht aan de implementatie van de slimme inco en werden daarbij begeleid. Ons onderzoek laat zien dat de implementatie van slimme continentiezorg inderdaad van groot belang is. Het gaat om een andere manier van werken voor zowel de zorgmedewerkers in het primaire proces, als voor medewerkers van ondersteunende diensten. We publiceerden eerder al een Engelstalige richtlijn voor de implementatie. Nu is ook een Nederlandstalig stappenplan beschikbaar voor de praktijk. Deze kun je onderaan deze pagina downloaden. 

Meer weten?
Het onderzoek werd uitgevoerd in het kader van Vivette’s promotie onderzoek.
Eerder verschenen in dit kader al een aantal artikelen:

• The implementation of smart continence care for people with disabilities: A qualitative study of key stakeholders’ first-hand experiences
• Smart Continence Care for People With Profound Intellectual and Multiple Disabilities: Protocol for a Cluster Randomized Trial and Trial-Based Economic Evaluation
  

De promotie zal begin 2026 plaatsvinden. Haar proefschrift zal enkele weken daarvoor verschijnen. Houd onze website in de gaten voor nieuws over dit project.

Dit onderzoek is mogelijk gemaakt door ZonMw, programma goed Gebruik Hulpmiddelenzorg thuis (projectnummer 80853009819110). Het onderzoek vond plaats binnen Academische Werkplaats ZoTeG en bij Tranzo (Tilburg University).

Auteurs en promotieteam: Inge Bongers, Brigitte Boon, Vivette van Cooten, Marieke Gielissen, Wouter den Hollander, Ghislaine van Mastrigt, Agnes van der Poel, Odile Smeets.

Met dank aan de organisaties die hebben meegewerkt aan het onderzoek: Esdégé-Reigersdaal, Lunet, Pluryn, 's Heeren Loo, Siza, en Zozijn.

Dit bericht is gepubliceerd op 8 september 2025.