“Met een ander mens praat je het liefste met je broek omhoog”

"Als je niet zelf naar het toilet kunt, is het bijzonder fijn dat er een robot is om je bij de toiletgang te helpen. Met een ander mens praat je het liefste met je broek omhoog.” Deze uitspraak is niet van mij, maar van een cliënt met wie ik sprak over de rol van techniek in de zorg.

De zorg van de toekomst draait om techniek, maar met alleen techniek beschikbaar stellen ben je er niet. Zorgmedewerkers moeten met cliënten kunnen meedenken, zodat die techniek ook echt ingezet en gebruikt wordt. De zorgmedewerker van de toekomst heeft dan ook niet alleen kennis van techniek maar weet ook hoe hij de cliënt kan ondersteunen en het juiste gebruik van apparatuur.

Zorg en techniek samen

Mondjesmaat krijgt ‘techniek’ een plek bij opleidingen in de zorg, maar in de basis gaat onderwijs over ‘zorgen’. Met de opleiding Smart Health willen we ervoor zorgen dat techniek en zorgen samengaat. We willen in de praktijk samen met de cliënt kijken hoe zijn leven zelf te organiseren is met onder meer de inzet van technologie. De rol van de medewerker is dan om die zoektocht te begeleiden.

Techniek werkt

Smart Health begon met een onderzoek door de Hogeschool Arnhem – Nijmegen (HAN) naar wat de medewerker van de toekomst zou moeten kunnen als basis voor een nieuwe, twee jaar durende opleiding. Begin 2017 zijn we gestart. Ik kom uit de zorg, ik begeleidde mensen met hun arbeidsvaardigheden. Ik had sowieso al technische affiniteit en ik knutselde graag dingen voor en met cliënten in elkaar. Ik heb met eigen ogen gezien wat techniek kan bijdragen aan de zelfstandigheid van de cliënt. Je moet daarvoor altijd kijken naar de persoon die tegenover je zit. Niks is standaard, iedereen is anders. Met iemand samen die alleen nog zijn duim kon gebruiken heb ik een heleboel muizen besteld en zijn we gewoon gaan proberen welke muis voor hem zo optimaal mogelijk was.

Op naar meer zelfstandigheid

Het nieuwe gebouw op Het Dorp van Siza heeft straks 36 zorgappartementen. In de helft daarvan gaan mensen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) wonen, de andere helft is voor mensen met neuromusculaire aandoeningen. Beide groepen gaan we trainen naar zelfstandigheid. Straks wonen deze mensen nog bij Siza, maar het doel is dat zij uiteindelijk na deze training een eigen woning betrekken. Met behulp van alle getrainde vaardigheden en de noodzakelijke techniek. De opleiding is wat mij betreft geslaagd als de cliënt in de toekomst ook daadwerkelijk profijt heeft van deze opleiding. De effecten gaan we uiteraard meten en onderzoeken.

Gekwalificeerde opleiding

Zover zijn we nog niet. We gaan in iedereen geval een Associate Degree voor de opleiding aanvragen, dat is een diploma tussen MBO en HBO in. Ook stroomt er ook een arts van Siza in; uiteraard is voor alle disciplines in de toekomst technische kennis en ervaring noodzakelijk. We streven ernaar dat mensen in de langdurende zorg zelf hun leven en kwaliteit van zorg kunnen regelen en minder afhankelijk zijn van andere mensen. Daar wil ik met deze opleiding aan bijdragen.

Door Joukje Jansen