Nieuws

Freestyle RoboPark: vier jaar kennis en kunde

Lees meer

Freestyle RoboPark: vier jaar kennis en kunde

donderdag 10 oktober 2019

Robotica kan mensen met een beperking ondersteuning bieden in hun dagelijkse leven. Zo kunnen rolstoelgebruikers met beperkte arm- en handfunctie, dankzij een robotarm allerlei alledaagse handelingen verrichten. Om de mogelijkheden van deze behulpzame robots zo goed mogelijk te benutten, is het belangrijk dat ervaringsdeskundigen, ontwikkelaars en kennis- en zorginstellingen inzichten met elkaar delen. Met die gedachte ontstond vijf jaar geleden bij Siza het plan om een robotervaringscentrum voor de zorgsector te realiseren. Het doel was om kennis en ervaringen te delen en meer aandacht te krijgen voor robotica in de zorg. Sindsdien is veel kennis opgedaan en zijn diverse initiatieven gestart. Na uitgebreid marktonderzoek werd vier jaar geleden het fundament gelegd voor het robotervaringscentrum, in de vorm van het ‘Freestyle RoboPark’.

Het Freestyle RoboPark is een netwerk voor partijen die zich bezighouden met robotica in de zorg. Een belangrijk onderdeel van het netwerk is een serie van evenementen. Deze evenementen zorgen er namelijk onder meer voor dat robotarmgebruikers kennis met elkaar uit kunnen wisselen. Het Freestyle RoboPark heeft veel nieuwe kennis opgeleverd. Wat zijn de belangrijkste lessen die we hebben geleerd?


Door: Linda van den Bedem (projectleider & initiative lead robotica) en Natalie Boeijen van der Burg (projectleider & marktonderzoeker a.i.)


Marktonderzoek naar het belang van een robotervaringscentrum

In 2015 ontstonden de eerste ideeën om een robotervaringscentrum speciaal voor de zorgsector op te richten. Daarom werd gestart met een onderzoek naar de toegevoegde waarde van een dergelijk centrum. Hieruit kwam naar voren dat het voorziet in verschillende omgevingsvragen en kansen in de markt, namelijk:

  • Input van de gebruiker bij de ontwikkeling van robotica is gewenst:
    Er is te weinig input vanuit de eindgebruiker bij de ontwikkeling van robotica. Geadviseerd wordt om meer ruimte te creëren voor het testen van robotica met cliënten en zorgverleners.
  • Robotica inzetten om aan zorgvraag te voldoen moet nader worden onderzocht:
    Het tekort aan zorgverlening in de toekomst kan vermoedelijk deels opgevangen worden door robotica, maar is nog geen bewezen feit. Dit vraagt om nader onderzoek.
  • Het centrum kan draagvlak voor robotica in de zorg vergroten:
    Het centrum kan ervoor zorgen dat meer mensen kennismaken met robotica in de zorg.
  • Het centrum verbetert het innovatieklimaat:
    De realisatie van een robotervaringscentrum kan bijdragen aan een verbeterde samenwerking tussen belanghebbenden en een omslag teweegbrengen naar een innovatievere cultuur.
  • Het centrum biedt mogelijkheden om een sociaal juridisch systeem op te zetten:
    Dankzij het centrum ontstaat ruimte voor innovatie en het ontwikkelen van veiligheidsstandaarden, die de ontwikkelingen in de dienstverlenende robotica ondersteunen.


Ontstaan van het projectteam en het netwerk

Het marktonderzoek leidde tot een ‘go’ voor het opzetten van een robotervaringscentrum. De eerste stap was het bijeenbrengen van een projectteam. In lijn met het gedachtegoed van Academy Het Dorp, is in dit team een belangrijke rol weggelegd voor de eindgebruikers. Hun input is namelijk van groot belang voor het slagen van een project. Daarnaast waren al tijdens het marktonderzoek contacten gelegd voor het opbouwen van het benodigde netwerk. Dit roboticanetwerk werd gevormd door ervaringsdeskundigen, ontwikkelaars, onderzoekers en zorgverleners.


Het Freestyle RoboPark: fundament voor het robotervaringscentrum

Uit de overleggen van het projectteam kwamen diverse uitdagingen aan het licht. Zo bleek dat bij gebruikers van robotarmen, de ene gebruiker veel meer functionaliteiten kon toepassen dan de andere. De momenten dat gebruikers met elkaar in contact waren en van elkaar konden leren, waren erg gering. Ook kwam naar voren dat het delen van kennis en ervaringen als plezieriger en effectiever wordt ervaren wanneer dit op een laagdrempelige en informele wijze gebeurt. Na enkele brainstormsessies en vergaderingen, werd het Freestyle RoboPark geboren. Het Freestyle RoboPark is een netwerk met en voor mensen met een hulpvraag die gebruikmaken van robotica. Centraal staat het uitwisselen van kennis en ervaringen. Dit initiatief is het fundament voor de doorontwikkeling van het robotervaringscentrum.

De belangrijkste ingrediënten van de evenementen zijn een bühne voor centrale demo’s en diverse ‘battles’ voor gebruikers met robots in skatepark stijl, bedacht en ontwikkeld door het projectteam. Tijdens de battles strijden de deelnemers om de winst en leren ze tegelijkertijd van elkaar hoe ze de robotarm beter kunnen gebruiken. Door bijvoorbeeld het bouwen van een toren of het maken van een graffiti, leren deelnemers nieuwe functies. Daarnaast leren de ontwikkelaars hoe ze de robotarmen nóg beter kunnen maken. Op de facebookpagina hebben de netwerkleden bovendien de gelegenheid om vanuit huis hun ervaringen en kennis te delen.

De bijeenkomsten bleken meteen een groot succes. Matthijs Witts, projectteamlid en gebruiker van een robotarm: ‘Net als skaters zijn robotarmgebruikers steeds op zoek naar ‘trucs’ om beter gebruik te maken van hun robotarm. Het leren van nieuwe vaardigheden heeft tijd en werk nodig. Tijdens de bijeenkomsten helpen gebruikers elkaar, waardoor je steeds iets nieuws leert.’ Robert van Ginkel, eveneens projectteamlid en robotarmgebruiker, voegt toe: ‘De belangrijkste les die ik geleerd heb, is dat eigenlijk niks te gek is om te proberen. Je kunt écht veel meer dan je denkt!’

 

‘De belangrijkste les die ik heb geleerd, is dat eigenlijk niks te gek is om te proberen. Je kunt écht veel meer dan je denkt!’


De volgende stap: een online kennisplatform

Tijdens de evaluaties van het Freestyle RoboPark, werd duidelijk dat het vervoer en de beschikbaarheid van een persoon die de eindgebruiker ondersteunt (binnen het Freestyle RoboPark wordt dit een bro/siss genoemd) een veelvoorkomende uitdaging was. Hoewel de deelnemers erg enthousiast waren over het delen van tips en ervaringen, waren lang niet alle genodigden in de gelegenheid om langs te komen. Al snel ontstond het idee om - naast de evenementen - een online kennisplatform te ontwikkelen. Het doel van dit platform was hetzelfde als van het Freestyle RoboPark. Het online platform zou ervaringsdeskundigen en professionals de gelegenheid gaan geven om kennis en ervaringen over het gebruik van robotica in de zorg online te delen. Zo worden deze inzichten op ieder moment toegankelijk voor zowel cliënten als zorgverleners.

Na enkele maanden hard werken is inmiddels een prototype van het platform gerealiseerd, met in eerste instantie een focus op robotarmen. Er is gekozen om te beginnen met een minimale versie om de investeringen in eerste instantie klein te houden en te toetsen wat de daadwerkelijke toegevoegde waarde is. Het resultaat is een online omgeving waar kennis en ervaringen worden gedeeld en informatie wordt gegeven over de oriëntatie, keuze en aanvraag van robotarmen. De omgeving is geëvalueerd door een testgroep die bestond uit acht eindgebruikers. De reacties waren unaniem positief.

Om het platform optimaal tot zijn recht te laten komen, werd bovendien een samenwerking aangegaan met Scouters. Scouters focust zich op hulpmiddelen die ondersteunen bij mobiliteit. Ze zien robotica als een waardevolle aanvulling. Ook beschikt de organisatie al over een goed bezocht platform en een actieve community. Scouters zal de realisatie en het onderhoud van het platform op zich nemen.

 

De 6 belangrijkste lessen

Tijdens het onderzoek, het samenstellen van het projectteam, het bijeenbrengen van het netwerk en het realiseren van het online kennisplatform zijn enorm veel nieuwe inzichten opgedaan. De belangrijkste lessen hebben we hieronder verzameld.

Les 1: Samenwerking tussen teamleden en ervaringsdeskundigen vergt afstemming

Het was voor de ervaringsdeskundigen en andere teamleden soms wennen om samen te werken. Dit had met name te maken met een gebrek aan ervaring met het werken in teams, onrealistische verwachtingen vooraf en onduidelijkheid over de competenties van de teamleden. Het is belangrijk om goed af te stemmen welke rollen en verantwoordelijkheden passen bij ieder persoon.

Les 2: Onthoud om aannames te toetsen

Het komt weleens voor dat iets anders uitpakt dan je vooraf verwacht. Zo waren twijfels over het gebruik van de skatebaan, die met een hellingsgraad van 5 graden speciaal was gemaakt voor rolstoelgebruikers. Een overweging was om met een lepel en een aardappel een parcours over de baan af te leggen. Teamleden zonder beperking dachten dat dit te kinderachtig zou zijn. De ervaringsdeskundigen vonden het echter juist een mooie uitdagende battle: ‘Hoe harder over die baan hoe beter!’

Les 3: Nodig deelnemers persoonlijk uit

Ondanks de inzet van het bedrijfs- en patiëntenverenigingsnetwerk, werden de meeste deelnemers gevonden aan de hand van één-op-één contact. Persoonlijke uitnodigingen - zij het via via - bleken het meest succesvol.

Les 4: Houd rekening met vervoer en de beschikbaarheid van een bro/siss

Mensen die gebruikmaken van een robotarm zijn vaak afhankelijk van de beschikbaarheid van vervoer of een bro/siss. Deze factoren zijn mogelijk een reden dat sommigen niet ingingen op de uitnodiging voor het Freestyle RoboPark. Of beschikbaarheid van vervoer en bro/siss daadwerkelijk bepalend zijn, kan getoetst worden door een evenement te organiseren dat het land rondtrekt. Dit vraagt echter mogelijk een behoorlijke investering. Daarnaast is het zinnig om te toetsen of dit voor een andere gebruikersgroep ook geldt.

Les 5: Meet het effect ‘on the flow’

Vooraf werd de wens uitgesproken om het effect van het Freestyle RoboPark op het gebruik van de robotarm te meten. Het meten en analyseren van dit effect werd gedaan aan de hand van online vragenlijsten en gesprekken met deelnemers en zorgverleners. Hoewel de uitspraken van diverse mensen veelbelovend waren, waren onvoldoende data beschikbaar om met zekerheid vast te kunnen stellen wat het effect daadwerkelijk was.

Les 6: Neem de business case en het marktonderzoek vroeg in de besluitvorming mee

Hoewel de opgestelde actiepunten voor de ontwikkeling van het online kennisplatform voldoende realistisch waren, werd het projectteam soms beïnvloed door de gezamenlijke ‘toekomstdroom’. Dit kan in de weg hebben gestaan bij het maken van de juiste beslissingen. Het is daarom verstandig om vroeg in het project de business case en het marktonderzoek mee te nemen. Dit zorgt er ook voor dat de besluitvorming effectief verloopt. Het is bovendien belangrijk om duidelijke mijlpalen af te spreken. Hierdoor kunnen de verschillende stakeholders op het juiste moment de juiste vragen stellen, om zo het team verder op weg te helpen.


De toekomst

Academy Het Dorp blijft op zoek gaan naar nieuwe manieren om kennis op te doen en ervaringen te delen. Zo zijn twee robotarmgebruikers onlangs een nieuw project gestart met lokale graffiti-artiesten. Samen ontwikkelen ze nieuwe technieken om met hun robotarm de muren van Het Dorp te restylen. Ook wordt gekeken of gerelateerde initiatieven binnen Academy Het Dorp het roboticanetwerk kunnen versterken. Dit roboticanetwerk wordt continu uitgebreid. Een van de resultaten is de Proeftuin Robotica. In dit project werken vier kennispartners, een zorgorganisatie, een verzekeraar en drie mkb-partners samen om ondernemers te ondersteunen. Onder meer bij het testen en onderbouwen van vervolgstappen in de ontwikkeling van producten en het bouwen van de business case. Dit gebeurt samen met de gebruiker, in een veilige en realistische omgeving.


Over Academy Het Dorp

Meer mogelijk maken voor mensen met een beperking door de inzet van technologie. Dat is de ambitie van Academy Het Dorp. Met slimme, betaalbare oplossingen willen we dat mensen hun eigen leven nog meer zelf kunnen organiseren en er het beste uit kunnen halen. Bij Academy Het Dorp kijken bedrijven, kennisinstellingen en zorgprofessionals op een vernieuwende manier naar de zorg. Samen met mensen met een beperking bedenken en testen zij slimme oplossingen en innovaties die het leven van mensen met een beperking gemakkelijker en zelfstandiger maken. De inzet van technologie is hierbij onmisbaar.


De resultaten van dit project en dit artikel zijn tot stand gekomen met dank aan Academy Het Dorp; Anne Hendriks, Matthijs Wits, Mike van Rijn, Robert van Ginkel, Odile Otten-Zootjes, Mechteld Veldhuijzen en Jos Meijering van Siza; Health Valley; Johan Vesseur van Vilans en Bram Wicherink van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Dank jullie wel hiervoor!

Rendertime:0.063seconds(Logging enabled)